Nieuws

Onderzoeksmethoden zonder dieren behoren niet langer tot de toekomst: ze worden geleidelijk een concrete realiteit in de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Dit is een van de opvallende conclusies van de Anglo-Nordic Life Science Conference 2026, die op 23 april 2026 in Londen plaatsvond en experts uit de farmaceutische en biotechnologische sector samenbracht.

Ter gelegenheid van Wereldproefdierendag, op 24 april, maakt GAIA undercover beelden openbaar uit een Brits laboratorium van dieren die worden onderworpen aan toxiciteitstesten waarbij immobilisatie, blootstelling aan toxische stoffen, dwangvoeding en, na afloop van de protocollen, het doden van de dieren plaatsvinden.

In Vlaanderen heeft de regering in haar regeerakkoord voor de legislatuur 2024-2029 verschillende doelstellingen opgenomen om het gebruik van dieren in onderzoek te verminderen. In deze context heeft de Commissie voor Dierenwelzijn, in het Vlaamse Parlement onlangs een hoorzitting georganiseerd om de stand van de wetenschappelijke vooruitgang en de bestaande alternatieven voor dierproeven te bespreken.

In januari heeft het Europees Parlement een belangrijke vooruitgang voor de bescherming van dieren bevestigd. In het kader van de herziening van de Europese verordening inzake detergenten werd een verbod op dierproeven voor deze sector ingevoerd.

De Europese Commissie heeft gereageerd op een open brief die werd gecoördineerd door Cruelty Free Europe, waarvan GAIA de vertegenwoordiger is in België, en waarin wordt opgeroepen om het einde van dierproeven in Europa te versnellen.

In 2024 stijgen de dierproeven in Brussel (52.714, +3,5%) en ook het aantal ongebruikte dieren dat wordt gedood (116.978, +24%). De inbreuken verdrievoudigen (362 vs 123) en GAIA vraagt een shift naar dierproefvrije methoden.

In 2024 telde Vlaanderen 211.386 dierproeven (-12,2% t.o.v. 2023), het laagste niveau in minstens tien jaar, maar zonder structurele maatregelen blijft die daling wankel. Honden, katten en primaten werden nog gebruikt en bijna 28.000 proeven waren ernstig: verminderen volstaat niet, vervangen is nodig.

Onderzoekers van de Universiteit van Californië ontwikkelden voor het eerst een volledig synthetisch en functioneel model van menselijk hersenweefsel, zonder dierlijke materialen. Deze doorbraak maakt een ethischer, betrouwbaarder en mensgerichter neurologisch onderzoek mogelijk, zonder dierproeven.

Een recente studie toont aan dat artificiële intelligentie het mogelijk maakt om duizenden cosmetische ingrediënten te testen zonder dierproeven, met betrouwbaardere resultaten voor de mens. Dankzij een AI-model dat uitsluitend met menselijke data werd getraind, zijn al meer dan 19.000 konijnen gespaard gebleven.

In Londen zijn onderzoekers er voor het eerst in geslaagd mini-maagjes van menselijke oorsprong te ontwikkelen die belangrijke functies van de maag nabootsen. Deze doorbraak maakt gerichtere behandelingen en gepersonaliseerde geneeskunde mogelijk en vormt tegelijk een betrouwbaar en ethisch alternatief voor dierproeven.

Dierproeven blijken wetenschappelijk onbetrouwbaar, aangezien bijna 95 % van de geneesmiddelen faalt bij de mens, terwijl organen-op-een-chip mensrelevante, ethischere en nauwkeurigere onderzoeksmodellen bieden.