Een Duits bedrijf heeft een zwangerschapstest ontwikkeld waarvan de antilichamen door microalgen worden geproduceerd in plaats van met behulp van dieren. Deze innovatie toont aan dat een diervriendelijkere technologie uit het laboratorium kan geraken, gecertificeerd kan worden en kan uitgroeien tot een product dat toegankelijk is voor het grote publiek.
De test, die onder de naam ‘hey mela’ op de markt wordt gebracht, werd ontwikkeld door de biotechnologische start-up Phaeosynt uit Hannover. Hij maakt gebruik van antilichamen afkomstig van diatomeeën, dat zijn microscopisch kleine organismen die onder meer in aquatische omgevingen voorkomen. Volgens Deutsche Welle gaat het om de eerste dierproefvrije zwangerschapstest van dit type. De test is gecertificeerd voor de Europese markt en wordt sinds 2025 in Duitsland verkocht.
Waarom gebruiken zwangerschapstests antilichamen?
Zwangerschapstests detecteren in de urine een hormoon dat hCG, of humaan choriongonadotrofine, wordt genoemd. Dit hormoon wordt aangemaakt nadat het embryo zich in de baarmoederwand heeft ingenesteld.
Om hCG te herkennen, gebruiken de tests antilichamen die speciaal zijn ontworpen om zich aan dit hormoon te binden. Wanneer hCG aanwezig is, verschijnt er een reactie op de teststrip die een positief resultaat aangeeft.
Bij veel conventionele tests worden de antilichamen verkregen met behulp van dieren of via processen waarbij stoffen van dierlijke oorsprong worden gebruikt. Dieren, waaronder muizen of konijnen, kunnen worden geïmmuniseerd zodat hun lichaam de gewenste antilichamen produceert. Vervolgens wordt hun bloed afgenomen en verwerkt om deze eiwitten te isoleren.
Deze dierlijke oorsprong is bij het grote publiek nog grotendeels onbekend. Een product dat eenvoudig en onschuldig lijkt, kan dus verbonden zijn met het gebruik en het lijden van proefdieren.
Diatomeeën als kleine biologische fabriekjes
Phaeosynt vervangt de methode waarvoor dieren worden gebruikt door een technologie die gebaseerd is op diatomeeën. Deze microalgen kunnen zo worden aangepast dat ze de antilichamen produceren die nodig zijn om het hCG-hormoon op te sporen.
Ze fungeren daarbij als kleine biologische fabriekjes. De antilichamen worden in gecontroleerde culturen geproduceerd, vervolgens geëxtraheerd en in de zwangerschapstest verwerkt.
Volgens het bedrijf zijn voor het productieproces geen dierlijk serum of andere additieven van dierlijke oorsprong nodig. De technologie is gebaseerd op de diatomeeënsoort Phaeodactylum tricornutum.
Ook de andere dierlijke eiwitten die gewoonlijk in dit soort producten aanwezig zijn, zijn vervangen door plantaardige bestanddelen. Het resultaat wordt voorgesteld als een volledig veganistische test die zonder dierenleed wordt geproduceerd.
Betrouwbaarheid vergelijkbaar met conventionele tests
Volgens de gegevens die in het kader van de marktintroductie werden meegedeeld, is de test vanaf de vermoedelijke datum van de menstruatie voor meer dan 99 procent betrouwbaar. Hij kan ook enkele dagen voor die datum als vroege zwangerschapstest worden gebruikt.
De commercialisering van het product toont vooral aan dat antilichamen die door algen worden geproduceerd niet langer uitsluitend een experimenteel idee zijn. Ze konden worden geïntegreerd in een concreet hulpmiddel dat voldoet aan de Europese wettelijke vereisten voor diagnostische tests. Een bron over de financiering van Phaeosynt vermeldt dat het product gecertificeerd is volgens de Europese verordening betreffende medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek.
Technologie die zwangerschapstests kan overstijgen
De zwangerschapstest is de eerste commerciële toepassing van deze technologie, maar de mogelijkheden ervan zijn veel ruimer.
Antilichamen worden gebruikt in tal van producten en wetenschappelijke domeinen, zoals diagnostische tests, medische analyses, biomedisch onderzoek, de opsporing van ziekten en de productie van bepaalde behandelingen. Door ze zonder dieren te produceren, zou het gebruik van grote aantallen muizen, konijnen en andere dieren kunnen worden vermeden.
Phaeosynt biedt zijn technologie nu al aan andere merken en bedrijven aan die tests willen ontwikkelen op basis van antilichamen zonder dierlijke oorsprong.
De zwangerschapstest toont aan dat een antilichaam dat door een microalg wordt geproduceerd een onderzoekslaboratorium kan verlaten, op commerciële schaal kan worden vervaardigd en kan worden gebruikt in een product voor het grote publiek.
Duurzamere innovatie
De productie van antilichamen uit diatomeeën is ook gunstig voor het milieu.
Microalgen kunnen in gecontroleerde installaties worden gekweekt en vermenigvuldigen zich snel. Hun productie neemt minder ruimte in beslag dan het fokken en gebruiken van dieren en kan gemakkelijker worden gestandaardiseerd.
De Duitse federale milieustichting ondersteunt de ontwikkeling van deze technologie. Zij stelt de methode voor als een manier om dierproeven te vermijden en tegelijk de milieu-impact van de productie van antilichamen te verminderen.
Het gebruik van algenculturen kan het bovendien gemakkelijker maken om het productieproces te reproduceren. De productieomstandigheden kunnen worden gecontroleerd en biologische variaties die met dieren samenhangen, kunnen worden beperkt.
Concrete vooruitgang in strijd tegen dierproeven
GAIA verwelkomt de ontwikkeling en commercialisering van deze eerste zwangerschapstest op basis van antilichamen die zonder dieren worden geproduceerd.
Deze innovatie is bijzonder hoopgevend omdat ze een concreet alternatief biedt voor een praktijk waarvan veel consumenten niet weten dat er dieren voor worden gebruikt. Ze bewijst ook dat dierproeven en ingrediënten van dierlijke oorsprong niet noodzakelijk zijn voor de productie van betrouwbare medische tests.
Bron
Schantz, K. (2026, 6 juli). Kann eine Alge Tierversuche ersetzen? [Video]. Deutsche Welle.