De Amerikaanse National Institutes of Health (NIH) hebben een wedstrijd met een prijzenpot van 7 miljoen dollar gelanceerd. Hiermee willen ze de ontwikkeling versnellen van onderzoeksmethoden die gebaseerd zijn op de menselijke biologie en die het gebruik van dieren in laboratoria kunnen verminderen.
Het programma, genaamd ‘Complement-ARIE New Approach Methodologies Reduction to Practice Challenge’, heeft als doel veelbelovende technologieën om te zetten in concrete, betrouwbare instrumenten die onmiddellijk kunnen worden gebruikt door onderzoekers, bedrijven en regelgevende instanties.
De deelnemende teams krijgen drie jaar de tijd om hun oplossingen te ontwikkelen, te testen en naar een voldoende gevorderd niveau te brengen, zodat ze kunnen worden gevalideerd of gekwalificeerd.
Methoden gericht op de menselijke biologie
De wedstrijd richt zich op nieuwe benaderingsmethoden, vaak aangeduid met het Engelse acroniem ‘NAMs’. Dit zijn moderne methoden waarmee dierproeven kunnen worden vervangen, verminderd of verfijnd.
Deze methoden omvatten onder meer menselijke celculturen, organoïden, organen-op-een-chip, computermodellen, artificiële intelligentie en verschillende combinaties van deze technologieën.
In tegenstelling tot diermodellen worden deze methoden ontwikkeld op basis van menselijke gegevens, cellen of weefsels. Daardoor kunnen ze informatie opleveren die relevant is voor het begrijpen van menselijke ziekten, het beoordelen van de effecten van een stof of het ontwikkelen van nieuwe behandelingen.
De NIH moedigen in het bijzonder projecten aan die verschillende methoden kunnen combineren. Een celcultuur kan bijvoorbeeld de werking van een specifiek weefsel nabootsen, terwijl een computermodel grote hoeveelheden gegevens kan analyseren en de reactie van het menselijk lichaam kan voorspellen.
Door verschillende technologieën samen te brengen, kunnen onderzoekers completere modellen ontwikkelen die beter zijn aangepast aan complexe wetenschappelijke vraagstukken.
Alternatieven van het laboratorium in de praktijk brengen
De wedstrijd bestaat uit drie fasen.
De eerste fase is gewijd aan het ‘proof of concept’ en het haalbaarheidsonderzoek. De teams moeten aantonen dat hun methode een antwoord biedt op een concrete wetenschappelijke vraag.
Tijdens de tweede fase moeten de geselecteerde projecten een prototype ontwikkelen en verschillende technische doelstellingen behalen.
In de derde fase moeten de beste teams hun project opleveren, zodat het een validatie- en kwalificatieprocedure kan doorlopen.
Een team dat alle fasen met succes doorloopt, kan tot 1,43 miljoen dollar verdienen.
Deze aanpak speelt in op een belangrijke uitdaging. Veel proefdiervrije methoden zijn nu al veelbelovend, maar de invoering ervan wordt soms afgeremd door een gebrek aan standaardisering, validatie of financiële ondersteuning. Door te investeren in de praktische toepassing ervan willen de NIH het daadwerkelijke gebruik van deze methoden in laboratoria versnellen.
Positief signaal voor dierenwelzijn
Voor GAIA betekent dit initiatief een belangrijke ontwikkeling.
Een van de voornaamste obstakels voor de vermindering van dierproeven is het gebrek aan investeringen in methoden die traditionele diermodellen kunnen vervangen. Door meerdere miljoenen dollars vrij te maken, erkennen de NIH dat deze technologieën een wetenschappelijke prioriteit moeten worden.
Organen-op-een-chip, organoïden, computermodellen en artificiële intelligentie zijn niet langer sciencefiction. Ze worden al in verschillende domeinen gebruikt en kunnen bepaalde dierproeven geleidelijk overbodig maken.
Deze wedstrijd kan de overgang versnellen door veelbelovende methoden de laatste stappen helpen te zetten voordat ze op grote schaal kunnen worden gebruikt. Daarnaast moeten publieke investeringen in de ontwikkeling van proefdiervrije onderzoeksmethoden worden toegejuicht.
De steun van de NIH toont aan dat alternatieve methoden een steeds belangrijkere rol innemen in het onderzoeksbeleid.
Volgens GAIA moet deze ontwikkeling in Europa en België verder worden versterkt. Overheden moeten meer middelen besteden aan de ontwikkeling, validatie en invoering van proefdiervrije methoden. Elke methode die wordt gevalideerd en gebruikt ter vervanging van een dierproef, betekent concrete vooruitgang, zowel voor de kwaliteit van het onderzoek als voor de bescherming van dieren.
De toekomst van de wetenschap moet gebaseerd zijn op menselijkere en nauwkeurigere technologieën die dierproeven kunnen vervangen.
Bron
National Institutes of Health. (2025). NIH Complement Animal Research in Experimentation NAMs Reduction to Practice Challenge.