De Britse regering heeft een nieuwe strategie bekendgemaakt om de overgang naar onderzoeksmethoden zonder dieren te versnellen. Dit plan, gezamenlijk voorgesteld door het Department for Science, Innovation & Technology, het Department for Environment, Food & Rural Affairs en het Home Office, onderstreept een duidelijke politieke keuze: op korte termijn geleidelijk afstappen van dierproeven wanneer betrouwbare alternatieven beschikbaar zijn.
Concrete deadlines
Volgens de officiële aankondiging zullen verschillende categorieën van testen de komende jaren worden afgeschaft. De regelgevende tests om huidirritatie, oogirritatie en huidgevoeligheid te evalueren, moeten tegen eind 2026 verdwijnen. De regering wil tegen 2027 een einde maken aan de tests voor botox op muizen. De farmacokinetische studies waarbij honden en niet-menselijke primaten worden gebruikt, zullen tegen 2030 aanzienlijk worden verminderd, een primeur in de geschiedenis van het regelgevend onderzoek in het Verenigd Koninkrijk.
Innovatieve methoden staan centraal in de verandering
Deze strategie steunt op een reeks wetenschappelijke instrumenten die de voorbije jaren naar voren zijn gekomen als geloofwaardige alternatieven voor het gebruik van dieren. Londen wil vooral sterker inzetten op organs-on-chips, systemen die het functioneren van menselijk weefsel nabootsen op basis van levende cellen.
Ook artificiële intelligentie speelt een centrale rol in deze transitie, dankzij haar vermogen om enorme hoeveelheden gegevens te analyseren om de toxiciteit of doeltreffendheid van nieuwe stoffen te voorspellen. De 3D-bioprinting van menselijk weefsel maakt eveneens deel uit van de innovaties die worden gepromoot om een brede waaier aan nog steeds op dieren uitgevoerde tests te vervangen.
75 miljoen pond om de overgang te ondersteunen
Om deze transformatie te versnellen zal het Verenigd Koninkrijk 75 miljoen pond investeren in de ontwikkeling, validatie en introductie van deze innovatieve methoden. De regering zal vanaf 2026 om de twee jaar een geactualiseerde prioriteitenlijst publiceren van Nieuwe Benaderingsmethoden (NAMs). Een onafhankelijke opvolgingscommissie zal regelmatig de geboekte vooruitgang evalueren aan de hand van openbare indicatoren.
Dierenbeschermingsorganisaties verwelkomen een keerpunt
Meerdere organisaties hebben al gereageerd op deze historische aankondiging. De RSPCA, de belangrijkste Britse dierenbeschermingsorganisatie, noemt deze roadmap “een belangrijke vooruitgang”, al benadrukt zij dat de impact ervan afhankelijk is van de concrete toepassing in laboratoria en binnen de regelgevende instanties.
Cruelty Free International spreekt eveneens van een stap in de goede richting, maar wijst erop dat er jaarlijks nog steeds miljoenen dieren worden gebruikt in het Verenigd Koninkrijk en dat sommige onderzoeksdomeinen geen duidelijk tijdschema hebben.
In België verwelkomt GAIA deze positieve strategie en roept het de drie Gewesten op om zich hierdoor te laten inspireren door resoluut te kiezen voor moderne, innovatieve wetenschap zonder dierenleed.
Op weg naar meer mensgerichte wetenschap
Hoewel deze roadmap geen onmiddellijk einde maakt aan dierproeven, schetst zij wel een duidelijker en ambitieuzer toekomstperspectief. Bovenal bevestigt zij dat het debat wetenschap en ethiek niet langer tegenover elkaar plaatst: moderne wetenschap vereist nu modellen die mensgerichter zijn, betrouwbaarder en relevanter voor de volksgezondheid.