Artificiële intelligentie (AI) opent een veelbelovend pad naar het einde van dierproeven.
Een recente studie van het Amerikaanse bedrijf Osmo en het Institute for In Vitro Sciences (IIVS) toont aan dat het vandaag mogelijk is om de veiligheid van duizenden cosmetische ingrediënten te testen zonder dieren te laten lijden, en met nauwkeurigere en betrouwbaardere resultaten voor de mens.
Tienduizenden dieren al gespaard
Tot nu toe werd huidirritatie vaak beoordeeld met behulp van de Draize-test, een methode uit de jaren 1940. Daarbij worden chemische stoffen aangebracht op de huid of in de ogen van konijnen. Het is een methode die vandaag breed wordt veroordeeld, omdat ze zowel wreed als wetenschappelijk onbetrouwbaar is.
In deze studie maakte AI het mogelijk om het irriterend potentieel van meer dan 3.000 chemische stoffen te analyseren. Met klassieke methoden zou het verkrijgen van dezelfde gegevens het gebruik van duizenden dieren hebben vereist.
Dankzij dit nieuwe AI-model zijn al meer dan 19.000 konijnen gespaard gebleven.
Een wereldprimeur: een AI getraind zonder dierlijke data
Voor het eerst werd een AI-model dat huidirritatie voorspelt, uitsluitend getraind met niet-dierlijke data, afkomstig van laboratoriumtests gebaseerd op gereconstrueerde menselijke huidmodellen.
Waarom is dit zo belangrijk? Omdat dierproeven niet altijd voorspellen wat er bij mensen gebeurt. Zoals Jacob Sanders, ingenieur bij Osmo, uitlegt:
“Het doel is om reacties van de menselijke huid te voorspellen, niet die van andere diersoorten. Diermodellen slagen er vaak niet in om correct naar de mens te worden vertaald.”
Een ethischere… én betrouwbaardere oplossing
Dierproeven vervangen betekent niet dat de veiligheid in het gedrang komt, integendeel. De methoden die in deze studie worden gebruikt, met name gereconstrueerde menselijke huidmodellen, zijn strikt wetenschappelijk gevalideerd.
Amanda Ulrey, voorzitter van het IIVS, is daar duidelijk over:
“Wanneer voor de mens relevante en gevalideerde methoden beschikbaar zijn, is er geen wetenschappelijke of ethische reden meer om dieren te gebruiken.”
AI biedt bovendien een extra voordeel: het kan in zeer korte tijd duizenden moleculen analyseren, terwijl dierproeven traag, duur en beperkt in aantal zijn.
Dat betekent minder nutteloze experimenten, minder verspilling van middelen, minder dierenleed en meer bruikbare kennis.
Een concrete impact voor de cosmetische industrie
Huidirritatie is een essentieel criterium om het gebruik van een cosmetisch ingrediënt toe te laten. Door AI al in een vroeg stadium van het onderzoek te integreren, kunnen bedrijven risicovolle stoffen snel uitsluiten en zich richten op veiligere ingrediënten.
Voor merken betekent dit:
- het einde van dierproeven,
- veiligere producten voor consumenten,
- kortere ontwikkelingstijden en lagere kosten.
Voor dieren is de winst duidelijk: een einde aan totaal overbodig lijden.
Op weg naar het geleidelijke einde van dierproeven?
Ja, benadrukken de onderzoekers. Dit project maakt deel uit van een bredere tendens om dierproeven te vervangen door moderne methoden die echt relevant zijn voor de mens. Ook andere domeinen binnen de toxicologie volgen deze weg.
Een grote kans voor dierenbescherming
Deze doorbraak toont aan dat technologie dierproeven niet alleen ethischer, maar ook beter maakt. Ze bewijst dat dierproeven geen onvermijdelijkheid meer zijn, maar een keuze, vaak ingegeven door verouderde regelgeving of een gebrek aan steun voor alternatieve methoden.
Voor dierenbescherming vormt dit soort innovatie een krachtig argument: een einde maken aan dierproeven is niet alleen ethisch noodzakelijk, maar ook wetenschappelijk en economisch verstandiger voor bedrijven.
------------------------
Bron:
Waldeck, S. (2026, January 21). AI ends animal testing? Researchers create “most accurate” skin irritation prediction model. Personal Care Insights.