Historisch keerpunt voor dieren en wetenschap
Wetenschappers van de federale gezondheidsinstantie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) hebben de instructie gekregen om al hun onderzoek dat niet-menselijke primaten omvat, stop te zetten. Ongeveer tweehonderd makaken die gebruikt werden in studies over HIV, hepatitis en andere infectieziekten, zullen uit de onderzoeksprotocollen worden gehaald, al is hun toekomst nog onzeker.
Deze breuk past in een bredere trend om het gebruik van primaten binnen Amerikaanse overheidsinstellingen te beëindigen. De voorbije jaren hebben verschillende federale agentschappen aangekondigd dat zij hun prioriteiten willen verschuiven naar New Approach Methodologies (NAM’s), die kunstmatige intelligentie, computermodellen, organen-op-een-chip-technologie en menselijke biologische modellen combineren om de reactie van een geneesmiddel te voorspellen zonder dierproeven. Nog nooit eerder had een instelling echter beslist om haar volledige primatenonderzoek stop te zetten – een beslissing die door dierenwelzijnsexperts als “absoluut ongezien” wordt omschreven.
Het ministerie van Volksgezondheid overweegt om de sluiting van het programma nog voor het einde van het jaar te bekrachtigen, wat onzekerheid schept over het lot van de dieren. Het Peaceable Primate Sanctuary, een van de grootste opvangcentra van Noord-Amerika, onderzoekt de mogelijkheid om een groot aantal dieren op te vangen, maar benadrukt dat een dergelijke operatie aanzienlijke financiering en maanden voorbereiding vergt. Sommige primaten die besmet zijn met het SHIV-virus en als model voor HIV-diagnostiek werden gebruikt, kunnen de hoogbeveiligde faciliteiten niet verlaten en lopen het risico te worden geëuthanaseerd – wat door verschillende onderzoekers en primatologen als onverantwoord wordt gezien.
Bij de Food and Drug Administration (FDA) worden nog vijfenveertig bavianen en makaken gebruikt in studies over kinkhoest en tuberculose. In de onderzoekscentra van de National Institutes of Health verblijven nog bijna zevenduizend niet-menselijke primaten.
De aankondiging van het CDC vormt een belangrijke stap richting een wetenschap die geen dieren meer uitbuit, maar herinnert er ook aan dat de overgang met verantwoordelijkheid moet worden uitgevoerd. Het einde van deze experimenten biedt een uitzonderlijke kans om het onderzoek te heroriënteren naar moderne, betrouwbaardere en ethische methoden. Maar die stap zal pas volledig betekenis krijgen als de overheid bescherming, zorg en een veilige toekomst garandeert voor elke primaat die ooit als onderzoeksinstrument werd gebruikt.
---------